Historia sałatki Cezar jest jednym z ciekawszych przykładów tego, jak proste danie może stać się ikoną światowej kuchni.
Sałatka Cezar pochodzi od nazwiska włoskiego restauratora Césara Cardiniego, który na początku XX wieku wyemigrował do Stanów Zjednoczonych. W czasach prohibicji prowadził restaurację w meksykańskim mieście Tijuana, tuż przy granicy z Kalifornią. Było to miejsce chętnie odwiedzane przez Amerykanów, którzy przyjeżdżali tam, by legalnie spożywać alkohol.
Historia czy raczej legenda mówi o dniu 4 lipca 1924 roku kiedy to restauracja Cardiniego była pełna gości, a zapasy w kuchni zaczynały się kończyć. Z dostępnych składników czyli sałaty rzymskiej, jajek, oliwy, cytryny, chleba i sera powstało improwizowane danie, które miało być szybkim rozwiązaniem problemu. Cardini przygotował je przy stoliku gości, mieszając składniki na ich oczach. Ten teatralny sposób prygotowania i podania stał się częścią legendy sałatki.
Pierwotna wersja była znacznie prostsza niż dzisiejsze interpretacje. Zawierała całe liście sałaty rzymskiej, które jedzono rękami, jajko lekko sparzone (aby uzyskać kremową konsystencję), oliwę z oliwek, sok z cytryny, parmezan oraz grzanki. Co istotne, w oryginalnym przepisie nie było anchois a charakterystyczny smak umami pochodził z angielskiego sosu Worcestershire.
W kolejnych latach przepis ewoluował. Zaczęto dodawać anchois, czosnek, musztardę, a sos przekształcił się w emulsję przypominającą konsystencją majonez. Wersje z kurczakiem czy krewetkami pojawiły się jeszcze później.
Istnieją też inne wersje historii. Brat Cesara, Alex Cardini, twierdził, że to on stworzył wariant nazwany „Aviator’s Salad”, który był bardzo zbliżony do Cezara i zawierał anchois. Możliwe więc, że to właśnie on wprowadził ten składnik do przepisu, który później stał się standardem.
Jedno pozostaje pewne: sałatka Cezar powstała na styku kultur włoskiej tradycji kulinarnej i amerykańskiego stylu życia. Smaczne połączenie sprawiło, że szybko zdobyła popularność w Hollywood, a następnie na całym świecie.
Kuchnia francuska nadała jej formę, jaką znamy dziś czyli emulsyjny sos robiony jak majonez, a nie tylko mieszanka składników.
Dziś sałatka Cezar jest jednym z najbardziej rozpoznawalnych dań światowej gastronomii. Jej siła tkwi w prostocie i równowadze smaków.
Sos Cezar wersja podstawowa (styl francuski)
Składniki
(2–3 porcje)
1 żółtko (bardzo świeże)
1 mały ząbek czosnku
4 fileciki anchois
1-2 łyżeczka musztardy Dijon
1–2 łyżki soku z cytryny
50–80 ml oliwy z oliwek (łagodnej)
20 g drobno startego parmezanu
kilka kropli sosu Worcestershire
świeżo mielony pieprz
opcjonalnie: 1–2 łyżki śmietanki (opcjonalnie)
Przygotowanie
Na desce rozetrzyj czosnek z anchois na gładką pastę.
W misce utrzyj żółtko z musztardą i sokiem z cytryny.
Dodaj pastę anchois i dokładnie wymieszaj.
Powoli, cienkim strumieniem wlewaj oliwę, cały czas mieszając (jak przy majonezie).
Sos powinien zgęstnieć i stać się kremowy.
Dodaj parmezan, kilka kropli Worcestershire i pieprz.
Jeśli chcesz bardziej francuskiej, aksamitnej wersji – dodaj odrobinę śmietanki.
kremowy, ale nie ciężki
wyraźnie umami (anchois)
lekko kwaśny i świeży
z delikatną pikantnością czosnku i musztardy
Jak podawać
sałata rzymska
grzanki smażone na maśle z czosnkiem
parmezan w płatkach
kurczak lub krewetki
